درین سرما،گرسنه،زخم خورده / دویم آسیمه سر بر برف چون باد

و لیکن عزّتِ آزادگی را / نگهبانیم،آزادیم،آزاد “اخوان ثالث”

به قول یکی از وبلاگ نویس های معروف،دچار یبوست ذهنی شده ام.چیزی دارم بنویسم و چیزی نمی توانم بنویسم.چیزی می توانم بنویسم و چیزی ندارم بنویسم.

یک نفر هی می گوید دشمن دشمن،یک نفر هی می گوید ملت ملت.تریبون هم بیست و چهار ساعته در اختیار این دو است.جدیدا هم که همه ی دولتیان به جز یک نفر خائن شده اند.من نمی دانم دانش جعفری که سه سال فرمان اقتصاد دولت را به عهده داشته(و به نظرم متین ترین و موجه ترین فرد این دولت بود) چرا سه سال ایستاد؟ایستاد که چه بکند؟که بعد از سه سال در مراسم تودیعش مثلا راز گشایی کند؟یعنی این هایی را که گفت ما نمی دانستیم؟بنده ی خدا ما مدتهاست در لوله بخاری روزگار می گذرانیم سیاه کردن ما بسی سخت است.چه کنیم که بسته پاییم.

دروغ بی شخصیتی بی اخلاقی همه با هم تجلی روح ایرانی.سقوط آزاد یک لحظه ست.با شتاب می افتد و می خورد به زمین هر چه ارتفاع بیشتر شتاب بیشتر و برخورد شدیدتر.روح ایرانی سال هاست به کما رفته.تو روحت ای ایرانی

«ملت ایران از حقوق هسته ای خود سر سوزنی دفاع(؟) خواهد کرد» دقیقا همین را دیدم نوشته بودند.مانده ام فقط این ملت ایران کیست؟دوست دارم ببینمش و بگویم چطوری کلک؟

دوست ندارم بگویم ولی امسال سال خشکسالی ست.باران نباریده و گیلان امسال تقریبا تولید برنج نخواهد داشت.از طرف اداره ی کشاورزی و آبیاری پارچه نوشته هایی دیدم که در پایان فصل برداشت به کشاورزان مبلغی به عنوان جبران خسارت داده خواهد شد.ما کشور کم آبی هستیم خشکسالی هم که داریم ولی…با طرح های آبخیزداری و از آن مهم تر آبخوان داری می شد آبهای سطحی و زیر زمینی را بهتر مهار کرد ذخیره کرد تا…امسال برای کشاورزان سال بسیار بسیار سختی ست

مدیریت بر جهان؟ “داداش بیل زنی؟باغچه ی خودتو بیل بزن”

به امید و فضل خدا امسال جایزه ی بهترین منتقد دولت به رییس دولت خواهد رسید.ایشان شدیدا از زیر دستان خودش انتقاد کرده و با مردم درد دل داشته اند.در این راستا این یادداشت زیبای مسیح علی نژاد رو بخونین که بعد از مدتها یه ژورنالیست داد و بیداد راه نینداخت و حرف دل ما رو زد.خوندنش دو حال برام پیش آورد خشم و خوشی.خشم از این نامردی و نامرادی و خوشی از این که با غیرتی بلند شد و نوشت اون هم در روزنامه ی ملی.

به سلامتی و میمنت شربت تریاق هم در کشور تولید شد تا در سال نوآوری و شکوفایی اهل شوخت و شاژ از این نوآوری به شکوفایی برسند.نوشدارو این بار قبل اژ مرگ شهراب رشید.

من این حدیث نوشتم چنانکه غیر ندانست / تو هم ز روی کرامت چنان بخوان که تو دانی

وقتی موضوعی وجود دارد و به چشم می خورد بحث بر سر نیستی و هستی آن چیز کمی غیر متعارف است.به نظر من باید بر سر چیستی و چگونگی آن بحث شود.چه بخواهیم چه نخواهیم پدیده ای یا طبقه ای یا افرادی به نام روشنفکر دینی یا نواندیش دینی وجود دارند.این مثال آقای جهانبگلو که «چون نمی توانیم بگوییم نقاش دینی نداریم پس روشنفکر دینی هم نداریم» اگر از دهان بی مایگان و کم مایگان بیرون می آمد حرفی نبود.نقاش دینی هم داریم مثلاً میکل آنژ یا آلبرشت دورر یا ماتیاس گرونه والد و…روشنفکر دینی هم داریم مثل سروش یا کدیور یا حامد ابوزید و…نداشتن یکی از اینها هم دلیل بر نبودن دیگری نیست.بحث بر سر چیستی و چگونگی ست.می شود روشنفکر بود و متدین و این دو موضوع را بهم مرتبط نکرد،می شود روشنفکر بود و دین دار و این دو موضوع را در هم آمیخت.می شود با تناقض های به وجود آمده از این دو موضوع هم زندگی کرد می شود تناقض ها را پنهان کرد و…من هم عقیده دارم روشنفکری و دین دو موضوع متناقضند ولی با این حال نمی شود این گروه را به خاطر این مساله متهم کرد.انسان با تناقضاتش است که زندگی می کند اگر تناقض نبود موضوعی برای حرف زدن جز درود و بدرود نداشتیم.می شود دین دار بود و فکر کرد و روشنفکر بود.اصلا خودمانیم این روشنفکری چیست؟صنف هم دارد یا پست و مقامی؟هر کس از راه می رسد یک لگدی می پراند به آن یکی.که لابد بگوید من روشنفکر ترم. در آخر این تعریف ریچارد رورتی از روشنفکری را خیلی می پسندم«تلاش ِفکری برای فروکاستن از رنج و آلام بشری» که اگر فردی با سخنانش(به ناحق) رنجشی بر انسانی وارد کرد از دایره ی روشنفکری بیرون است حال چه متدین چه غیر متدین.

سه چیز را ترک مکنید زن عطر و نماز «حدیث نبوی»

از چار چیز مگذر گر عاقلی و زیرک / امن و شراب بی غش معشوق و جای خالی* «حافظ »

ما که نفهمیدیم سه چیزه یا چهار تاست.نصف ایمان بالاخره چیه؟ ازدواجه یا نظافته یا درستکاریه یا شاید شرکت در انتخاباته.

روزای دانشجویی می نشستیم بساطی پهن می کردیم و حافظ می خوندیم و من و محمود اون رو گلاب روتون تفسیر می کردیم.بر سر تفسیر این بیت:

گویند رمز عشق مگویید و مشنوید / مشکل،حکایتی ست که تقریر می کنند

این مکالمات در گرفت:

- شلوارتََم نمی تونی بکشی بالا کلنگ،حالا واسه من داری حافظ رو تاویل و تفسیر می کنی؟

- برو داداش ریاضی تو پاس کن.مرتیکه ی لَق لَقوی دِیلاق

- دِ مرد حسابی اگه من و این چن نفر نبودیم صبح خوابمرگ می شدی یه واحدم تو این دانشگاه پاس نمی کردی

- هه هه اینو.باز اگه من بخوابم تو خوابم هم ازتو بهتر درسامو پاس می کنم

- محمود اگه قضیه ی ریاضی رو بذاری کنار دیگه چه گیری داری بهم بدی؟

- از سر تا پات همه گیره عمو کجای کاری؟از اون گیس پریشون و مَماخ خوشگلت تا…

- هاااااااا تا کجا؟تا لب حوض؟چی بهش می دی؟(…)**

دلم لک زده به برای این کل کل ها به قول مشهدی ها چخ چخ.بحث بر سر خواندن بود محمود عقیده داشت مشکل حکایت را باید سرهم خواند و من می گفتم مشکل را باید جدا از حکایت خواند.صادقانه بگویم مطمئنا اگر محمود عقیده اش این بود که باید جدا خواند من مخالفت می کردم و می گفتم نه باید سرهم خواند(با وجود اعتقاد راسخی که به جدا خواندن و ویرگول گذاشتن بین این دو واژه دارم)

———————————————————————

بعد از مدتها پانوشت:

*در زمان حافظ مشکل مسکن حاد نبوده و سفرهای زیارتی و سیاحتی والدین هم خیلی طول می کشیده فلذا جای خالی راحت تر گیر می آمده.

**به علت نقض همه ی قوانین بشری از گفتن ادامه ی جمله ام معذورم.

در این گفتگوی روزنامه ی اعتماد با دکتر موسی غنی نژاد نکات خوبی آمده.ایشان از معدود افرادی هستند که از توسعه ی همه جانبه ی اقتصادی،بازار آزاد و لیبرالیسم دفاع می کنند.این که یک فرد با صراحت بگوید رسوخ سوسیالیسم و اندیشه های ضد مالکیت شریعتی و آل احمد ما را به این روز دچار کرده و خطاهای خاتمی را یکی یکی عنوان کند و چشم بسته به دولت فعلی فحش ندهد حتی می تواند نوعی شجاعت باشد.

در سایتی ورزشی مصاحبه ای به مناسبت سال نو با یکی از پیش کسوتان کشتی درج شده.ایشان نظرات بسیار خوب و سازنده ای درباره ی تیم ملی و المپیک و غیره داشتند.فقط یک نکته جلب توجه می کرد آن هم این که این پیشکسوت سال قبل در همین روزها به دیار باقی شتافته بود و احتمالا گفتگو در عالم برزخ انجام شده بود.هر چه بود از نظرات ایشان که تجربه ی دو جهانی داشتند استفاده کردیم و مستفیض شدیم.

هر چه به ذهنم فشار آوردم تا این قضیه را به قضیه ی فوت دوباره ی پدر پرزیدنت ربط بدهم نشد.شما زورتان را بزنید شاید فرجی شد.

خواب می بینم.همه چیز خوب است.اما ناگهان بدی ها،گرفتاری ها و مشکلات با ترتیبی خاص یکی یکی آمدند.کار به جایی رسید که تصمیم گرفتم بیدار شوم تا خلاص شوم.بیدار شدم، همه ی بدی ها و گرفتاری ها و مشکلات بودند این بار نه یکی یکی بلکه یکجا.می روم بخوابم.

«جهان آن قدر زشت است که هیچ یک از مردگان سر از خواب برنمی داشتند» ((میلان کوندرا – سبکی تحمل ناپذیر هستی))

جهان پهلوان نیاز مالی دارد،جهان پهلوان در تهران آپارتمان ندارد،جهان پهلوان پول می خواهد،لابد مثل آن پسرک کشتی گیر(که حالا دکتر و نماینده ی شورای ابرشهر شده)مدرک دانشگاهی هم می خواهد،جهان پهلوان است دیگر،تختی که نیست،هست؟تختی خواب است جهان پهلوان اما بیدار است.

کِی خوابیدیم؟کِی بیدار می شویم؟

تکنولوژی،پیشرفت،دانش،حق،آزادی،استقلال و خیلی چیز(؟) های دیگر به خودی ِخود معنای ِبدی ندارند،به شرطی که درست تفسیر شوند.هر ملتی و در معنای درست ترش هر فردی حق ِپیشرفت دارد با توجه به امکاناتش،لیاقتش،استعدادش و فرصتی که برایش مهیا می شود.وظیفه ی ِطبیعی ِهر دولتی ایجاد فرصت برای شهروندانش است،با توجه به کمبودهای جامعه اش و نیازهای مردمش و توانایی ِخودش.تلاش در جهت کاهش نیاز جامعه و افزایش توانایی اش.این اصلاً در معنا و مفهوم پیچیده نیست.تا وقتی دچار بحران معنا نشده ایم هیچ چیزی به خودی ِخودش پیچیده نیست.بحران معنایی که الان دچارش شده ایم،معنا و ماهیت گفتارها و کردارها را واژگونه کرده است.به قول یکی از دوستان قصد «فلسفه فافی» ندارم.این ها را الهام امروز گفت(غلامحسین شان البته).

بحران معنایی از نگاه من یعنی این که تکنولوژی وارداتی و خریداری شده را بومی می نامیم.پسرفت در بیشتر زمینه ها و عقب ماندن از کاروان توسعه را که هر روز شتابی بیشتر و بیشتر دارد را پیشرفت می نامیم.تکلیف را حق می نامیم و برعکس.آزادی را در حبس معنا می کنیم و خیلی چیزهای دیگر.بحران معنا وقتی گریبانگیر همه ی جامعه شد کار خیلی سخت می شود.سخت است اگر سیزده چهارده سال قبل را به مردمان به یاد بیاوریم که در محافل دوستانه پچ پچ می کردند که فلانی در نطنز و اراک خبرهایی ست انگار.سخت است متن قطعنامه ها را درست ترجمه کرد و موارد خلاف را به مردمان نشان داد،سخت است به این مردم فهماند که تولید برق با روش های دیگر به صرفه تر است و پاک تر.خیلی خیلی سخت است عوام را از جو زدگی و پروپاگاندای غول آسا بیرون آورد.بازگرداندن معنای درست واژه ها نیاز به زمان دارد نیاز به آگاهی همه گانی دارد.این مردم تا سالها نامحرم بودند حال که یک سری قضایا(چنان که افتد و دانی) اتفاق افتاد مردم دارای حق مسلم شدند.امیدوارم و آرزو می کنم تحریم ها رفع شود و ببینیم که این حق مسلم چه تغییری در زندگی ما خواهد داشت شاید تاثیر آن از نفت یکصد و بیست دلاری بهتر و بیشتر باشد.

پروردگارا به روزمان بیشتر از این نیاور

آمین

مابین متدینان و خداناباوران بحث های زیادی در بین است که خوشبختانه امروزه خشونت آن تا حد خیلی زیادی کم شده.روزگاری گالیله و کپرنیک و ژاندارک را هر کدام به جرمی به دادگاههای تفتیش عقاید می سپردند تا به اتهام ارتداد و سرپیچی از قوانین کلیسا ی واتیکان زنده بسوزانندشان.روزگاری در بلاد اسلامی منصور حلاج و ابوالعلاء معری و عین القضات همدانی را بر سر دار می بردند و شمع آجین می کردند.دستاورد بزرگ مدرنیته رجوع به عقل بشری و احترام به جان و خرد انسانی ست.خداناباوران Atheistsدر اقلیتند چون به گمانم یک سویه می نگرند مانند خیلی از خداباوران.نه جایگزینی برای خدایی که نفی اش می کنند ارائه می دهند و نه می توانند توضیحی به برخی مقولات فرابشری و مبدا و منشاء جهان بدهند.نکته ی مهم در این مباحث لزوم رعایت اخلاقی و مداراست.چیزی که نه آن نماینده ی فیلمساز هلندی رعایت کرده و نه مسلمانانی که این گونه تمام غرب را یک سویه می کوبند.چیزی که نه پاپ بندیکت شانزدهم(شاید از روی ناآگاهی) و نه جرج بوش رعایت کردند.ادیان و مذاهب را چه مثبت ارزیابی کنیم چه منفی به دیدگاه من برای بهتر شدن وضع موجود آمده اند برای تلاش جهت برابری و برادری،کوشش برای ایجاد محیطی بهتر برای زندگی.نه دین با خشونت مقدس(تر؟) می شود نه خشونت به وسیله ی دین توجیه می شود.چه فرقی ست میان بنیادگرایی مذهبی القاعده و خشونت های برخاسته از مذهب با توهین به ادیان؟آزادی نه آتش زننده ست نه توهین کننده.آزادی ما را به فهم رعایت دیگران می رساند.کسی که آزادی را نفهمد نمی تواند از رعایت حق و حقوق حرف بزند.در هر فرهنگی رعایت کردن حق دیگران و پاس داشتن آزادی دیگران نشانه رشد فکری ست.رعایت دو سویه نیست.این را نمی توانیم بگوییم چون در جامعه ای کسی رعایت نکرد حقی برای ما ایجاد می شود که ما هم رعایت نکنیم.رعایت یک مفهوم ترانسندنتال Trancendentalاست.چیزی ماوراء قانون و حقوق.فیلمساز هلندی از لحاظ حقوقی خطایی مرتکب نشده پس جواب به آن هم نباید قانون شکنانه باشد او رعایت نکرد ما با رعایت ثابت می کنیم او اشتباه کرده.بگذاریم متدینان و خداناباوران و همه در فضایی به دور از خشونت و ضمن احترام به عقیده ی همدیگر مباحثه کنند.قرار نیست این دنیا بهشت موعود باشد ولی می تواند جهانی بهتر از این باشد این حق ماست.

گرت هواست که معشوق نگسلد پیمان / نگاه دار سر ِرشته تا نگه دارد

سر و زر و دل و جانم فدای آن یاری / که حق ِصحبتِ مهر و وفا نگه دارد